คุณพ่อคุณแม่คงไม่ปฏิเสธว่ามีเพื่อนๆ บางคนสมัยเป็นนักเรียนของเรา ที่เรียนเก่งมาก แต่ไม่ประสบความสำเร็จในหน้าที่การงาน หรือแทบไม่มีเพื่อนเลย ตรงกันข้ามกับเพื่อนบางคนที่เรียนไม่เก่ง แต่กลับประสบความสำเร็จในการทำงาน มีหน้ามีตา และมีเพื่อฝูงมากมาย ไม่แปลกหรอกค่ะที่เป็นเช่นนั้น เพราะวิทยาการที่ก้าวหน้าทางจิตวิทยาได้ค้นพบว่า ความฉลาดทางอารมณ์ หรือที่เรียกง่ายๆว่า EQ มีบทบาทสำคัญในชีวิตของคนเรามากกว่าระดับสติปัญญาหรือ IQ เราจึงพบคนเก่งๆ ในสังคมมากมายที่ไม่มีความสุข กระทำสิ่งที่เลวร้ายได้ซับซ้อนลึกซึ้งกว่าคนธรรมดา เพราะใช้ความเก่งไปในทางที่ไม่ถูกต้อง เนื่องจากขาดความดีหรือความฉลาดทางอารมณ์ ซึ่งเป็นตัวกำหนดทิศทางในการใช้ความเก่งให้ถูกต้อง

       บุคคลที่สามารถกำหนดความสำเร็จและความสุขของชีวิต รวมทั้งการสร้างความสัมพันธ์ที่ดีในครอบครัวและสังคม คือ บุคคลที่สามารถตระหนักรู้อารมณ์ของตนเอง มีความสามารถควบคุมจัดการกับความรู้สึกต่างๆ ทีเข้ามากระทบ รู้จักให้กำลังใจตนเองในทุกสถานการณ์ สามรถตระหนักรู้อารมณ์ของผู้อื่น เอาใจเขามาใส่ใจเรา มีทักษะทางสังคมและรักษาสัมพันธภาพกับผู้อื่น ซึ่งรวมเรียกบุคคลนั้นว่าเป็นผู้ที่มีเชาวน์ อารมณ์ดี หรือมีความฉลาดในการใช้อารมณ์ ( Emotional intelligence หรือ Emotional Quotient)

       พ่อแม่และครู ผู้ใกล้ชิดกับเด็กๆ เป็นบุคคลสำคัญที่จะช่วยให้เด็กได้พัฒนาการเรียนรู้เกี่ยวกับอารมณ์ของตนเอง เรียนรู้ว่าจะแสดงอารมณ์ออกมาอย่างไร ต่อสถานการณ์ที่แตกต่างกัน และเรียนรู้ว่าเมื่อตนเองแสดงแบบนี้แล้ว ผู้อื่นจะตอบโต้อารมณ์ของเขาอย่างไร ซึ่งการเรียนรู้ไม่ได้มาจากการพูดพร่ำสั่งสอนของพ่อแม่เพียงอย่างเดียว แต่มาจากแบบอย่างการปฏิบัติของพ่อแม่ที่มีต่อกัน หรือต่อบุคคลอื่นๆด้วย ถ้าเปรียบเด็กเป็นนักกีฬา พ่อแม่ก็เปรียบเสมือนครูพี่เลี้ยงที่จะต้องคอยสั่งสอน แนะนำ ทำให้ดู ให้เด็กสามารถปฏิบัติได้อย่างเหมาะสม

       สิ่งที่พ่อแม่ควรกระทำเพื่อช่วยให้ลูกสามารถพัฒนาความฉลาดทางอารมณ์คือ
              ฝึกฝนตนเองให้ไวต่อการรับรู้ภาวะอารมณ์ของเด็กๆ
              ยอมรับทั้งอารมณ์ด้านลบและด้านบวกของเด็ก ด้วยการรับฟังให้เด็กๆเล่าถึงความรู้สึกของเขา แสดงความเห็นอกเห็นใจ ไม่หลีกเลี่ยง ดูถูกหรือตำหนิ แต่ให้ปลอบโยนด้วยความรัก
              ช่วยเด็กๆ  หาคำพูดที่ตรงกับอารมณ์ที่เกิดขึ้น ให้เขาสามารถหาคำอธิบายเกี่ยวกับอารมณ์ และรู้จักอารมณ์ของตนเองให้ชัดเจนขึ้นตามความรู้สึกอย่างที่เขาเป็น แต่ไม่ใช่อย่างที่เขาควรจะเป็น
              ให้ข้อแนะนำการจัดการกับอารมณ์ของเขา เช่น เมื่อรู้สึกโกรธ เขาควรหายใจลึกๆหลายๆครั้ง เพื่อสงบความโกรธ ก่อนที่จะคิดว่าควรจะตอบสนองอย่างไรกับคนที่ทำให้เราโกรธ
              กำหนดขอบเขตของพฤติกรรมและสอนการแสดงออกที่เป็นที่ยอมรับ เพราะแม้ว่าความรู้สึกจะเป็นสิ่งที่ทุกคนควรยอมรับ แต่สังคมก็ไม่สามารถยอมรับพฤติกรรมทุกพฤติกรรมได้ โดยเฉพาะพฤติกรรมก้าวร้าว
       สอนทักษะการแก้ปัญหาในสถานการณ์ต่างๆ   การสอนให้เด็กควบคุมอารมณ์อย่างฉลาด เป็นการให้วัคซีนป้องกันให้เด็กสามารถเผชิญกับเหตุการณ์ที่เป็นความเครียดในชีวิต ที่มีทั้งสุขและทุกข์ได้อย่างอยู่รอดปลอดภัย ช่วยให้เด็กพัฒนาประสบการณ์การอยู่ร่วมกับผู้อื่นในสังคมและประสบความสำเร็จในชีวิต เหล่านี้ เป็นสิ่งที่พ่อแม่และคุณครูต้องช่วยกันค่ะ